bởi 
1. Thông tin sáp nhập tỉnh Gia Lai
Hình thành mới
Từ ngày 12/6/2025, tỉnh Gia Lai được hình thành thông qua việc sáp nhập hoàn toàn diện tích tự nhiên cùng quy mô dân số của tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai cũ. Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025 đã tạo ra thực thể hành chính mới.
Trung tâm hành chính của tỉnh mới được xác định tại thành phố Quy Nhơn (thuộc tỉnh Bình Định cũ), chính thức khởi động hoạt động từ ngày 1/7/2025.
Sự sáp nhập này kết hợp sức mạnh của cao nguyên Gia Lai với lợi thế kinh tế biển của Bình Định, tạo nên một tỉnh có cả vùng núi cao và bờ biển dài. Mô hình phát triển tích hợp này mở ra cơ hội mới cho nông nghiệp cao nguyên và kinh tế biển phát triển đồng bộ.
Diện tích
Tỉnh Gia Lai mới sở hữu diện tích tự nhiên rộng lớn 21.576,53 km², trở thành tỉnh có diện tích lớn thứ ba của cả nước. Không gian địa lý này bao gồm vùng cao nguyên rộng mênh mông của Gia Lai cũ kết hợp với vùng ven biển và đồng bằng ven biển của Bình Định cũ.
Sự đa dạng địa hình từ núi cao đến biển khơi tạo nên tiềm năng phát triển kinh tế đa ngành vượt trội.
Dân số
Quy mô dân số của tỉnh Gia Lai mới đạt 3.583.693 người, tạo nên khối lượng nhân lực lớn cho phát triển kinh tế.
Mật độ dân số trung bình khoảng 166 người/km² phản ánh sự phân bố hợp lý giữa vùng núi cao và vùng ven biển. Cơ cấu dân số đa dạng tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nhiều lĩnh vực kinh tế.
Địa giới mới tỉnh Gia Lai
Vị trí địa lý chiến lược của tỉnh Gia Lai mới mở ra cửa ngõ từ cao nguyên ra biển.
- Phía đông giáp Biển Đông
- Phía tây giáp tỉnh Ratanakiri, Campuchia
- Phía nam giáp tỉnh Đắk Lắk
- Phía bắc giáp tỉnh Quảng Ngãi.
Địa giới mới này tạo lợi thế kết nối giao thương nội địa và quốc tế, đặc biệt trong xuất khẩu nông sản cao nguyên qua cảng biển.
Bản đồ mới tỉnh Gia Lai
Truy cập https://gialai.gov.vn/ để tìm hiểu thêm thông tin bản đồ hành chính chi tiết của tỉnh Gia Lai sau sáp nhập
2. Hành chính tỉnh Gia Lai sau sáp nhập
Ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 1664/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Gia Lai năm 2025. Sau khi hoàn tất quá trình sáp nhập, tỉnh Gia Lai có 135 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 110 xã và 25 phường.
| Phường (25) | Ân Hảo | Ia Chia | Krong |
| An Bình | Ân Tường | Ia Dom | Lơ Pang |
| An Khê | Bàu Cạn | Ia Dreh | Mang Yang |
| An Nhơn | Biển Hồ | Ia Dơk | Ngô Mây |
| An Nhơn Bắc | Bình An | Ia Grai | Nhơn Châu |
| An Nhơn Đông | Bình Dương | Ia Hiao | Phù Cát |
| An Nhơn Nam | Bình Hiệp | Ia Hrú | Phù Mỹ |
| An Phú | Bình Khê | Ia Hrung | Phù Mỹ Bắc |
| Ayun Pa | Bình Phú | Ia Khươl | Phù Mỹ Đông |
| Bình Định | Bờ Ngoong | Ia Ko | Phù Mỹ Nam |
| Bồng Sơn | Canh Liên | Ia Krái | Phù Mỹ Tây |
| Diên Hồng | Canh Vinh | Ia Krêl | Phú Thiện |
| Hoài Nhơn | Cát Tiến | Ia Lâu | Phú Túc |
| Hoài Nhơn Bắc | Chơ Long | Ia Le | Pờ Tó |
| Hoài Nhơn Đông | Chư A Thai | Ia Ly | Sơn Lang |
| Hoài Nhơn Nam | Chư Krey | Ia Mơ | S’Ró |
| Hoài Nhơn Tây | Chư Păh | Ia Nan | Tây Sơn |
| Hội Phú | Chư Prông | Ia O | Tơ Tung |
| Pleiku | Chư Pưh | Ia Pa | Tuy Phước |
| Quy Nhơn | Chư Sê | Ia Phí | Tuy Phước Bắc |
| Quy Nhơn Bắc | Cửu An | Ia Pia | Tuy Phước Đông |
| Quy Nhơn Đông | Đăk Đoa | Ia Pnôn | Tuy Phước Tây |
| Quy Nhơn Nam | Đăk Pơ | Ia Púch | Uar |
| Quy Nhơn Tây | Đăk Rong | Ia Rbol | Vạn Đức |
| Tam Quan | Đăk Sơmei | Ia Rsai | Vân Canh |
| Thống Nhất | Đăk Song | Ia Sao | Vĩnh Quang |
| Xã (110) | Đề Gi | Ia Tôr | Vĩnh Sơn |
| Al Bá | Đức Cơ | Ia Tul | Vĩnh Thạnh |
| An Hòa | Gào | K’Bang | Vĩnh Thịnh |
| An Lão | Hòa Hội | K’Dang | Xuân An |
| An Lương | Hoài Ân | Kim Sơn | Ya Hội |
| An Nhơn Tây | Hội Sơn | Kon Chiêng | Ya Ma |
| An Toàn | H’Ra | Kon Gang | |
| An Vinh | Ia Băng | Kông Bơ La | |
| Ayun | Ia Boòng | Kông Chro | |
3. Kinh tế – xã hội
Kinh tế
Nông nghiệp
Nền nông nghiệp của tỉnh Gia Lai mới kết hợp sức mạnh của hai vùng sinh thái khác biệt. Cao nguyên Gia Lai nổi tiếng với cà phê chất lượng cao, hồ tiêu, cao su và các loại cây công nghiệp lâu năm. Vùng ven biển Bình Định đóng góp với nông nghiệp ven biển, nuôi trồng thủy sản và du lịch nông nghiệp.
Sự kết hợp này tạo ra chuỗi giá trị nông sản hoàn chỉnh từ sản xuất trên cao nguyên đến chế biến và xuất khẩu qua cảng biển. Đặc biệt, ngành cà phê của Gia Lai và thủy sản của Bình Định tạo nên lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường quốc tế.
Công nghiệp
Ngành công nghiệp của tỉnh mới tập trung vào chế biến nông lâm thủy sản, năng lượng tái tạo và công nghiệp nhẹ. Các nhà máy chế biến cà phê, thủy sản, gỗ và cao su đã hình thành chuỗi sản xuất từ nguyên liệu đến sản phẩm cuối.
Tiềm năng phát triển năng lượng gió và điện mặt trời rất lớn, đặc biệt tại vùng ven biển. Khu công nghiệp Phú Tài, VSIP Bình Định và các khu công nghiệp mới đang thu hút nhiều dự án đầu tư trong và ngoài nước.
Giáo dục
Hệ thống giáo dục tỉnh Gia Lai mới được hình thành từ việc hợp nhất hai hệ thống giáo dục phát triển. Trường Đại học Quy Nhơn, Đại học Tây Nguyên (phân hiệu), Trường Cao đẳng Gia Lai và nhiều cơ sở đào tạo chuyên ngành tạo ra nguồn nhân lực chất lượng.
Chương trình giáo dục được thiết kế phù hợp với đặc thù vùng cao nguyên và ven biển. Đặc biệt chú trọng đào tạo nguồn nhân lực cho nông nghiệp công nghệ cao, thủy sản và du lịch. Việc sáp nhập tạo cơ hội chia sẻ nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Văn hóa
Tỉnh Gia Lai mới là nơi hội tụ văn hóa đa dạng của các dân tộc cao nguyên và ven biển. Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại kết hợp với văn hóa biển độc đáo của Bình Định.
Các lễ hội truyền thống như lễ hội Katê, Rija của người Chăm, lễ hội cầu mùa của người Bahnar, Jarai hòa quyện với lễ hội cá voi và các lễ hội biển. Nghệ thuật dân gian phong phú với điệu múa xoang, hát ru, ca Huế và nghệ thuật điêu khắc Chăm được bảo tồn tích cực.
4. Du lịch
Tỉnh Gia Lai mới trở thành điểm đến du lịch đặc sắc với sự kết hợp độc đáo giữa du lịch cao nguyên và du lịch biển. Cao nguyên Gia Lai mang đến trải nghiệm du lịch sinh thái với thác Sekumpul, hồ Biển Hồ, rừng thông Bản Đôn và các buôn làng truyền thống.
Bờ biển Quy Nhơn hấp dẫn với bãi biển Quy Nhơn, đảo Hòn Khô, tháp Chăm Po Nagar và khu du lịch Eo Gió. Du lịch văn hóa phong phú với di tích lịch sử Tây Sơn, làng gốm Bàu Trúc và các làng nghề truyền thống.
Tuyến du lịch từ cao nguyên xuống biển tạo ra sản phẩm du lịch độc đáo. Khách du lịch có thể trải nghiệm từ khí hậu mát mẻ của cao nguyên đến không khí trong lành của biển cả trong cùng một chuyến đi.
5. Dân cư
Cơ cấu dân số tỉnh Gia Lai mới đa dạng với người Kinh chiếm đa số, cùng với các dân tộc thiểu số như Bahnar, Jarai, Ê Đê, Chăm và Hoa. Dân cư phân bố từ vùng cao nguyên với mật độ thưa đến vùng ven biển tập trung đông đúc.
Trình độ dân trí được cải thiện liên tục với tỷ lệ biết chữ cao và lực lượng lao động có tay nghề tăng mạnh. Đời sống văn hóa tinh thần phong phú thể hiện qua các hoạt động cộng đồng, lễ hội và thể thao.
Việc sáp nhập tạo ra khối dân cư lớn và đa dạng, thuận lợi cho phát triển kinh tế tri thức và các ngành dịch vụ hiện đại. Sự giao thoa văn hóa giữa các vùng tạo nên bản sắc văn hóa mới độc đáo.
6. Giao thông
Hệ thống giao thông tỉnh Gia Lai mới được kết nối từ cao nguyên xuống biển. Quốc lộ 14, 19, 1A chạy qua địa bàn tỉnh, kết nối với các tỉnh trong khu vực và cả nước. Đường Hồ Chí Minh đoạn Tây Nguyên tạo trục giao thông chính.
Cảng Quy Nhơn là cảng biển quan trọng phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa của cả vùng Tây Nguyên. Sân bay Quy Nhơn và sân bay Pleiku tạo mạng lưới hàng không thuận tiện. Đường sắt Bắc Nam chạy qua ga Diêu Trì kết nối giao thông đường sắt.
Việc sáp nhập tạo cơ hội đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, đặc biệt tuyến kết nối từ cao nguyên xuống cảng biển để phục vụ xuất khẩu nông sản.
7. Tiềm năng phát triển tỉnh Gia Lai sau sáp nhập
Tỉnh Gia Lai mới sở hữu tiềm năng phát triển vượt trội nhờ sự kết hợp giữa lợi thế cao nguyên và biển. Các hướng phát triển chính bao gồm:
Nông nghiệp tích hợp: Phát triển chuỗi giá trị nông sản từ sản xuất trên cao nguyên đến chế biến và xuất khẩu qua cảng biển, đặc biệt là cà phê, hồ tiêu và thủy sản.
Kinh tế biển: Khai thác toàn diện tiềm năng biển với nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, du lịch biển và cảng biển logistics. Phát triển các khu kinh tế ven biển tích hợp.
Du lịch tổng hợp: Xây dựng sản phẩm du lịch độc đáo kết hợp cao nguyên – biển, văn hóa dân tộc và sinh thái. Tuyến du lịch từ Pleiku đến Quy Nhơn có tiềm năng thu hút khách quốc tế.
Năng lượng tái tạo: Phát triển năng lượng gió offshore và điện mặt trời với điều kiện tự nhiên thuận lợi. Trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực.
Công nghiệp chế biến: Tập trung phát triển công nghiệp chế biến nông lâm thủy sản, tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dào và cảng xuất khẩu thuận lợi.
Với những tiềm năng này, tỉnh Gia Lai mới hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế quan trọng của vùng Tây Nguyên và duyên hải miền Trung, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội quốc gia.
Tham gia thảo luận